Kto jest ojcem dziecka? Kto jest jego matką? Odpowiedzi tworzą stan cywilny człowieka.
Procedura ustalenia kto jest ojcem dziecka jest odmienna w zależności od tego, czy dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa lub jest dzieckiem pozamałżeńskim.
Gdy dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa ojcostwo zostaje ustalone na postawie domniemania pochodzenia dziecka od męża matki, zaś w sytuacji dziecka pozamałżeńskiego
ustalenie następuje poprzez uznanie ojcostwa przez mężczyznę, od którego dziecko pochodzi, lub poprzez sądowe ustalenie ojcostwa.
Domniemania prawne pochodzenia dziecka.
W przypadku dziecka małżeńskiego ustanawia się ustawowe domniemanie o pochodzeniu dziecka od męża matki, którego źródłem jest wyłącznie fakt urodzenia dziecka przez kobietę pozostającą w związku małżeńskim lub kobietę, która urodziła dziecko przed upływem 300 dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa, natomiast w odniesieniu do dziecka pozamałżeńskiego domniemanie ojcostwa opiera się na fakcie współżycia cielesnego mężczyzny z matką dziecka w okresie koncepcyjnym (art. 85 k.r.o.). Jednakże w sytuacji, gdy dziecko urodzi się w okresie 300 dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa, a jego matka pozostaje już w nowym związku małżeńskim domniemywa się ojcostwo drugiego męża matki.
Są to domniemania prawne wzruszalne i mogą być skutecznie obalone. Domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki może być obalone tylko na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. Legitymacja czynna do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa przysługuje mężczyźnie, w stosunku do którego działa domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki. Powództwo o zaprzeczenie ojcostwa wytacza się przeciwko dziecku i matce, a jeżeli matka nie żyje przeciwko dziecku. Terminem zawity, po którego przekroczeniu mąż matki traci możliwość wytoczenia wspomnianego powództwa wynosi 6 miesięcy od chwili, w której dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę (byłą żonę), ale nie później niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości.
