– przesłanki umorzenia postępowania na podstawie art 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Od grudnia 2011r. zgodnie z treścią art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii mamy do czynienia z niewątpliwe przydatnym instrumentem prawnym pozwalającym organowi prokuratorskiemu na tzw. „zwykłe” umorzenie postępowania, bez jakichkolwiek konsekwencji prawnych dla posiadacza narkotyków, w tym także z brakiem wpisu do Krajowego Rejestru Karnego.
Spełnienie się wszystkich przesłanek zgodnie z treścią art. 62a cyt. ustawy daje podstawę prawną do umorzenia dochodzenia lub śledztwa, gdy:
– posiadane środki odurzające lub substancje psychotropowe muszą być w ilości nieznacznej,
– przeznaczone mają być one na własny użytek sprawcy,
– orzeczenie wobec sprawcy kary za ich posiadanie byłoby niecelowe ze względu na okoliczności popełnienia czynu, a także stopień społecznej szkodliwości.
Wszystkie wyżej wymienione przesłanki muszą zaistnieć łącznie. Dodatkowo sprawca musi mieć ukończone 18 lat.
Problem generalnie wiąże się z wykładnią użytych przez ustawodawcę znamion opisywanej instytucji umorzenia. Jaka jest wykładnia znamienia ilościowego posiadanych środków odurzających lub substancji psychotropowych, którą należy przyjąć w danym przypadku, aby uznać, że sprawca zasługuje na łagodne potraktowanie? Pojęcie „ilość nieznaczna” to niestety kolejny „nieostry” termin, który dotychczas nie został zdefiniowany przez ustawodawcę. Pojęcie na tyle istotne, że mające ogromne znaczenie dla bytu przestępstwa z art. 62 ust. 1 lub 3 ustawy, a już na pewno związane z losem jego sprawcy.
Jak wynika z orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 04 października 2000 r., II AKa 161/00, ilość niewielka, „to ilość odpowiadająca doraźnym potrzebom uzależnionego, to jest odczuwanemu współcześnie głodowi narkotycznemu, jedna, dwie porcje, lecz nie ilość od tego większa, choćby zgromadzono ją w przewidywaniu przyszłych potrzeb”. Tak więc z okoliczności faktycznych danego przypadku powinno jednoznacznie wynikać, że ujawniona nieznaczna ilość narkotyków jest przeznaczona tylko do skonsumowania przez ich posiadacza.
Obok nieznacznej ilości narkotyku, należy brać pod uwagę nie tylko jego „gramaturę”, lecz także przesłanki wymienione w art. 115 § 2 k.k. – a związane ze stopniem społecznej szkodliwości czynu m.in. rodzaj i charakter naruszonego dobra, sposób i okoliczności popełnienia czynu, jak również postać zamiaru, motywacja sprawcy. Istotnym czynnikiem będzie dotychczasowa karalność sądowa sprawcy, opinia środowiskowa, miejsce ujawnienia narkotyków itp.
Umorzenie postępowania zgodnie z treścią art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii może nastąpić zarówno przed wydaniem postanowienia o wszczęciu dochodzenia lub śledztwa, jak również w trakcie już toczącego się postępowania przygotowawczego. Wpływ na to będzie mieć przede wszystkim ocena prokuratora, wysnuta na podstawie dotychczas zebranych dowodów.
